Connect with us

Bar

U Hramu Svetog Jovana Vladimira obilježen Savindan!

Published

on

Pravoslavna Crkva slavi Svetog Savu, prvog arhiepiskopa i prosvetitelja srpskog, osnivača Srpske pravoslavne crkve i jednog od najvećih pravoslavnih svetaca na svijetu. Na ovaj dan, sveti Sava je okončao svoj život i crkva je ustanovila da se ovog dana obilležava uspomena na život i djelo svetog Save. Upokojio se u ponedjeljak 14. januara 1236. godine po Julijanskom kalendaru, u gradu Trnovu u Bugarskoj.

Do procvata svetosavskog kulta je došlo stvaranjem nove srpske države. Još početkom XIX veka je spevana poznata Himna svetom Savi, a zakonom iz 1840. godine njegov praznik postaje opšta školska slava u Srbiji a ubrzo i u Crnoj Gori. Crna Gora uvela je Savindan za škoslku slavu 1856. godine, pod knjazom Danilom. Praznik se proslavljao kao školska slava sve do 1945. godine, kada je ukinut odlukom komunističke vlasti. Poslije poluvjekovne zabrane u komunističkom režimu, ponovo se nastavilo sa proslavljanjem Svetog Save kao školskog patrona.

Prigodnim kulturniom programom u Hramu Svetog Jovana Vladimira danas je obilježen Savindan.

Jedan od najvažnijih datuma u istoriji drevne Zete, na čijim temeljima je kasnije nastala Crna Gora, jeste osnivanje Zetske episkopije, na Miholjskoj Prevlaci, u Manastiru Sv. Arhangela, jer je upravo na toj episkopiji zasnovana samostalnost Zete. Ta episkopija koju je osnovao Sveti Sava 1219. godine, iako se nalazila na teritoriji pod velikim uticajem Rima, očuvala je Predanje i slobodarski duh naroda, te širila kulturu, vrijednosti koje će biti korijen buduće vladavine Balšića, Crnojevića i Petrovića.

Iz te svetosavske tradicije Zetske episkopije, nastao je i Oktoih, kao i sve ono što je vrijedno u crnogorskoj istoriji do dolaska komunista, pa i ustanak koji je planuo 13. jula 1941., samo dan pošto su Italijani, zajedno sa pristalicama Sekule Drljevića, na Cetinju proglasili nezavisnu Crnu Goru, uzvikujući “E viva vero Montenegro”.

Zato se ne treba čuditi što je, kroz tolike vjekove, u Crnoj Gori njegovan kult Svetog Save. Na desetine toponima i još više legendi, svjedoče o prisustvu Svetog Save u Crnoj Gori. Nijedan ikonostas u staroj Crnoj Gori, onoj u vrijeme kralja Nikole, ne postoji, a da na njemu nijesu Sv. Sava i Sv. Simeon. U Katunskoj nahiji postoje dvije crkve posvećene Sv. Savi, u Ćeklićima i na Njegušima. Čak je i slava nekoliko bratstava u staroj Crnoj Gori – Savindan. Kralj Nikola je svake godine, 26. januara uveče, na Cetinju organizovao svetosavski bal.

Prve crnogorske škole, sredinom 19. vijeka, za svog zaštitnika uzele su Svetog Savu. Od 1856. godine, zvanično je Sveti Sava bio školska slava u Crnoj Gori, a o proslavama te slave, svake godine, krajem januara, detaljno je pisao “Crnogorac”, kasnije “Glas Crnogorca”. Tako je 1872. godine objavio članak o proslavi Sv. Save na Cetinju: “Juče proslavismo, po običaju, kao i svake godine, dostojno praznik našeg narodnog prosvetitelja Sv. Save.” U istom broju objavljen je opširan izvještaj i sa proslave u Kotoru.

U broju od 26. januara 1902., na strani prvoj, stoji: “Podgorica, 14. januara 1902. Svetosavska proslava. Svake godine obavlja se ova proslava kako po svoj Crnoj Gori, tako i u Podgorici na najsvečaniji način. Na dan Sv. Save, posle sv. liturgije, iz crkve, kroz varoš, išla je svečana litija.”

Dalje se u tekstu opisuje ukrašenost sale podgoričke Osnovne škole: “U pročelju bješe namještena ikona Sv. Save, oko koje sa obadvije strane se viđahu četiri slova S, sastavljena od zelenog lovorovog lista, koje svakome u oči padahu i rado ih čitahu i objašnjavahu: Samo sloga Srbina spasava… Škola je bila dupke puna naroda oba pola…”

Svetosavske proslave njegovane su u Crnoj Gori sve do 1946., kada je nova, bezbožnička vlast, ukinula Svetog Savu kao školsku slavu.

 

Bar

U utorak umjereno oblačno, do 36 stepeni

Published

on

Pretežno sunčano, mjestimično uz malu do umjerenu oblačnost. Od sredine dana, lokalno usled pojačanog razvoja oblaka, kratkotrajno kiša ili pljusak sa grmljavinom, uglavnom u planinskim predjelima.

Vjetar slab do umjeren, sjevernih smjerova, tokom jutra i noći ponegdje pojačan sjeveroistočni, a na krajnjem jugoistoku sredinom dana povremneo pojačan i sjeverozapadni. Jutarnja temperatura vazduha od 11 do 27, najviša dnevna od 23 do 36 stepeni.

Prognoza za pomorce

UPOZORENJE:

Tokom noći mjestimični udari NE vjetra, 25-35 čvorova.

SINOPTIČKA SITUACIJA:

Uticaj plitkog visinskog ciklona iz Tirenskog mora, koji se premješta prema Jonskom i slabi.

PROGNOZA VREMENA ZA JUŽNI JADRAN ZA NAREDNA 24 ČASA:

Vjetar uglavnom W smjerova 4-14 čvorova, od sredine dana NW oko 20 čvorova. Tokom noći i jutra NE, 8-20, mjestimično sa udarima 25-35 čvorova. More 2-3. Vidljivost 10-20 km. Pretežno vedro, poslijepodne uz promjenljivu oblačnost, ponegdje je moguća prolazna kiša ili pljusak sa grmljavinom, uglavnom na području Boke. Najviša dnevna temperatura vazduha od 32 do 35 stepeni.

Nastavi Citanje

Bar

Komisija da razmatra privatizaciju Primorke

Published

on

Poslanici Demokratske Crne Gore inicirali su da se pred skupštinskom Komisijom za praćenje i kontrolu postupka privatizacije nađe i privatizacija barske Primorke.

Otvaranje javne debate, odnosno stavljanje na dnevni red Komisije, inicirali su poslanici Demokrata i članovi Komisije, Momčilo Leković i Anđela Vojinović, u dogovoru sa predstavnicima radnika bivše fabrike Primorka, te predsjednikom skupštinske Komisije, Uglješom Uroševićem.

Leković je u saopštenju naveo da je Primorka nekada bila privredni gigant koji je bio reprezent grada Bara i svojevremeno promovisan kao nosilac prehrambene industrije u opštini i šire.

„Prodaja kroz masovnu vaučersku privatizaciju, ekonomsko socijalni položaj bivših radnika fabrike, njihovi zahtijevi za ispunjenje socijalnog programa i isplatu otpremnina, ali i utvrđivanje odgovornosti za sve nezakonitosti i zloupotrebe od tadašnje državne vlasti i pravosudnih institucija, biće predmet našeg rada i interesovanja“, naveo je Leković.

On smatra da postupkom privatizacije ove bivše fabrike, u koju je uveden stečaj, treba da se aktivno bave i nadležna skupštinska Komisija, ali i pravosudni organi koji, kako tvrdi Leković, moraju ispitati sve činjenice i okolnosti.

„Uništenjem prehrambene industrije Primorka, koja je egzistirala preko 80 godina, nanesena je ogromna šteta privredi i državi, a radnicima napravljena nepravda koja nikada nije u punoj mjeri ispravljena“, zaključio je Leković.

Nastavi Citanje

Bar

Rizik od nestanka struje sve veći, vrućine prijete sistemu

Published

on

Izazvan rastom potrošnje i nestabilnim vezama za snabdijevanje, nestanak struje u Crnoj Gori krajem juna pokvario je mreže u zemljama regiona i izazvao haos u domaćinstvima, bolnicama i barovima na plaži. Incident koji se desio na Balkanu, desio se i širom svijeta.

Pod žarkim jadranskim suncem, početkom ljeta ove godine, život u Podgorici je skoro stao. Automobili i autobusi bili su zaglavljeni u saobraćaju jer su se semafori ugasili, internet je pao, a sigurnosni alarmi su se oglasili kao reakcija na iznenadni gubitak napajanja.

„Poslije jednog sata bez struje, bili smo na ivici panike jer je postajalo neizdrživo“, rekao je Drago Martinović, 61-godišnji penzionisani policajac.

„Bojim se da bi to moglo potrajati duže ako se ponovi”, dodao je on.

Loša vijest za Martinovića i stotine miliona ljudi širom svijeta je da je rizik od prekida sve veći. Toplija ljeta znače nagli porast potražnje za hlađenjem, jer visoke temperature uzrokuju savijanje žica i rizik od izazivanja šumskih požara. Nadogradnje elektroenergetske infrastrukture ne idu u korak, čak i kada napori da se smanji upotreba fosilnih goriva čine distribuciju električne energije važnijom.

Milioni domaćinstava u Hjustonu pretrpjeli su nestanke struje nakon uragana Beril prošle nedelje, izgubivši klima uređaje pošto je velika vrućina uslijedila nakon oluje. Pogađajući zemlje u razvoju i razvijene ekonomije, prekidi od Ekvadora do Indije poslednjih nedjelja daju predosjećaj nadolazećeg poremećaja.

Klimatska kriza izlaže električne mreže naglim poplavama koje ruše prenosne stubove, sušama koje isušuju hidroakumulacije i naglim porastom potražnje zbog hlađenja tokom velike vrućine.

„Cio elektroenergetski sistem je izgrađen i dizajniran u jednoj klimatskoj eri, a sada se traži da radi u drugoj klimatskoj eri“, rekao je Majkl Veber, profesor energetike na Univerzitetu Teksas u Ostinu. “To samo znači da više stvari može poći naopako.”

Nestabilne mreže stvaraju nestabilnost za preduzeća, izazivaju politiku i ugrožavaju živote. Proširenje mreže koštaće oko 24,1 bilion dolara za postizanje net-nula ciljeva do 2050. godine, nadmašujući investiciju koja je potrebna u kapacitete obnovljive energije, prema BloombergNEF-u. Zbog svojih ogromnih površina i velike potrošnje energije, SAD i Kina suočavaju se sa najvećim računima, ali nijedna zemlja nije pošteđena.

Većina zamračenja se dešava kada se veliki komadi ponude ili potražnje iznenada uključe ili isključuju. Oštećenja od oluja, eksplozija obnovljivih izvora energije ili skokovi u upotrebi mogu da izazovu prekide kada mreža nije dovoljno otporna.

Klimatske promjene proširuju ranjivost izvan ekonomija u razvoju. Problemi su nedavno pogodili više zemalja srednjeg ranga, uključujući energetski bogati Meksiko i Kuvajt, kao i uvoznike poput Albanije.

„Kako se temperature i pristup klimatizaciji povećavaju, to će dodatno opteretiti mrežu“, rekla je Felisija Aminof, analitičarka u BNEF-u. „Već smo primijetili povećanje ljetnje potražnje u određenim evropskim zemljama, kao što je Grčka, kao i na Bliskom istoku”, kaže ona.

U zemljama koje su već imale loše sisteme, klimatske promjene pogoršavaju probleme. Podmorska veza vrijedna 1,3 milijarde dolara otvorena je između Italije i Crne Gore 2019. godine, ali se njen kapacitet već smatra nedovoljnim i druga se razmatra.

Postojeća mreža nije bila u stanju da spriječi veliki nestanak struje u četiri balkanske zemlje, uključujući Bosnu i Hercegovinu i veći dio hrvatske obale u junu, koji je zahvatio 4 miliona ljudi. Potrošnja je porasla kako su se temperature kretale blizu 40 stepeni, što je dovelo do otkazivanja jednog sistema za drugim.

Šumski požar u regionu Balkana vjerovatno je doprinio kvaru, pokvarivši prekogranične interkonektore, zahvativši više zemalja, uključujući Albaniju čije oslanjanje na hidroenergiju čini podložnom sve toplijem i suvom vremenu, prenosi Financial post.

Nastavi Citanje

U Trendu

Copyright © 2021 Nadlanu. Theme , powered by WordPress.